Przemożny wpływ romantyzmu nie tylko na polską literaturę późniejszych epok, ale i postawy, poglądy, świat wartości, stereotypy zachowań Polaków, to przyczyna szcególnie obszernego wyboru z literatury tej epoki. Jego autorzy starali się zaprezentować przede wszystkim to, co w spuściźnie romantycznej interesuje współczesnego czytelnika. A dzisiejsza lekcja romantyzmu to nie tylko dostrzeganie tam źródeł polskiego patriotyzmu, sposobu pojmowania miłości, buntu przeciw wszelkiemu zniewoleniu i przypisywania szczególnej roli sztuce i poecie. To także nauka wyrażania najskrytszych myśli, najmroczniejszych tajników duszy. 

W kontekstach ukazano zarówno filozoficzne podstawy romantycznego światopoglądu, jak i ich odzwierciedlenie w twórczości pamiętnikarskiej i epistolograficznej epoki. Kontynujacje i nawiązania prezentują nie tylko charakterystyczny dla polskiej literatury XX wieku polemiczny, krytyczny czy prześmiewczy stosunek do dzieł romantycznych, ale również są świadectwem aprobatywnego wykorzystywania romantycznych konwencji, motywów, poglądów na świat.