Na okładce:

fragment obrazu Jana Czesława Moniuszki

Festyn na dworze Stanisława Augusta

Muzeum Narodowe, Wrocław

oraz

Portret Ignacego Krasickiego, Per Krafft, 1767

Muzeum Narodowe, Warszawa

LEKTURA DLA SZKÓŁ ŚREDNICH

© Copyright by Siedmioróg

ISBN 978-83-66620-60-5

Księgarnia wysyłkowa Wydawnictwa Siedmioróg

www.siedmiorog.pl

Opracowanie wersji elektronicznej

Anton Gaitanzhy – WhiteLabel 2020

Wrocław 2020

SPIS TREŚCI

BAJKI

WSTĘP DO BAJEK

KRUK I LIS

LIS I OSIEŁ

MYSZ I KOT

MYSZY

LEW I ZWIERZĘTA

WILCZKI

JAGNIĘ I WILCY

LIS I WILK

SZCZYGIEŁ I KOS

PAW I ORZEŁ

WÓŁ MINISTER

DWA ŻÓŁWIE

ŻÓŁW I MYSZ

PTASZKI W KLATCE

WÓZ Z SIANEM

DZIECI I ŻABY

CZAPLA, RYBY I RAK

SYN I OJCIEC

PAN I PIES

RYBKA MAŁA I SZCZUPAK

ZAJĄCZEK

MĄDRY I GŁUPI

WYROK

CZŁOWIEK I ZDROWIE

PODRÓŻNY

PRZYJACIELE

OWIECZKA I PASTERZ

LIS MŁODY I STARY

OSIEŁ I BARAN

WOŁY KRNĄBRNE

SZCZUR I KOT

SŁOŃ I PSZCZOŁA

KSIĘGI

MALARZE

KAŁAMARZ I PIÓRO

FURMAN I MOTYL

POTOK I RZEKA

DĄB I MAŁE DRZEWKA

SKOWRONEK

KONIEC

SATYRY

DO KRÓLA

ŚWIAT ZEPSUTY

ZŁOŚĆ UKRYTA I JAWNA

MARNOTRAWSTWO

PIJAŃSTWO

PRZESTROGA MŁODEMU

ŻONA MODNA

ŻYCIE DWORSKIE

PAN NIEWART SŁUGI

POCHWAŁA GŁUPSTWA

KLATKI

MAŁŻEŃSTWO

MONACHOMACHIA, czyli Wojna mnichów

PIEŚŃ PIERWSZA

PIEŚŃ DRUGA

PIEŚŃ TRZECIA

PIEŚŃ CZWARTA

PIEŚŃ PIĄTA

PIEŚŃ SZÓSTA

BAJKI

WSTĘP DO BAJEK

Był młody, który życie wstrzemięźliwie pędził;

Był stary, który nigdy nie łajał, nie zrzędził;

Był bogacz, który zbiorów potrzebnym udzielał;

Był autor, co się z cudzej sławy rozweselał;

Był celnik, który nie kradł; szewc, który nie pijał;

Żołnierz, co się nie chwalił; łotr, co nie rozbijał;

Był minister rzetelny, o sobie nie myślał;

Był na koniec poeta, co nigdy nie zmyślał

– A cóż to za bajka? Wszystko to być może!

– Prawda, jednakże ja to między bajki włożę.

KRUK I LIS

(z Ezopa)

Bywa często zwiedzionym,

Kto lubi być chwalonym.

Kruk miał w pysku ser ogromny;

Lis, niby skromny,

Przyszedł do niego i rzekł: „Miły bracie,

Nie mogę się nacieszyć, kiedy patrzę na cię!

Cóż to za oczy!

Ich blask aż mroczy!

Takową postać?

A pióra jakie!

Szklniące, jednakie.

A jeśli nie jestem w błędzie,

Pewnie i głos śliczny będzie”.

Więc kruk w kantaty; skoro pysk rozdziawił,

Ser wypadł, lis go porwał i kruka zostawił.

LIS I OSIEŁ

Lis stary, wielki oszust, sławny swym rzemiosłem,

Że nie miał przyjaciela, narzekał przed osłem.

„Sameś sobie w tym winien – rzekł mu osieł na to –

Jakąś sobie zgotował, obchodź się zapłatą”.

Głupi ten, co wniść w przyjaźń z łotrem się ośmiela:

Umiej być przyjacielem, znajdziesz przyjaciela.